Jak napisać pracę magisterską?

Czym jest praca magisterska?

Jak napisać pracę magisterską?

Praca magisterska powinna prezentować wyższy poziom, niż praca licencjacka. To przede
wszystkim lepiej i szerzej opracowana problematyka, pełniejszy retrospektywny przegląd i
krytyczne wykorzystanie literatury przedmiotu, źródeł oraz właściwy i uzasadniony dobór
metod badawczych. Dwa najważniejsze cele w przypadku pracy magisterskiej to cel
dydaktyczny i naukowy.
Cele dydaktyczne:
 zdobycie umiejętności postawienia problemu badawczego i hipotez,
 gruntowne zdobycie wiedzy w zakresie specjalności i tematu pracy,
 nabycie technicznych umiejętności związanych z pisaniem pracy magisterskiej,
 umiejętność krytycznego omówienia stanu badań i konfrontowania go z materiałami
źródłowymi,
 oprawne konstruowanie pracy (logiczny i umiejętny dobór zagadnień),
 przedstawienie swoich przemyśleń, wywodów i osiągnięć z uwzględnieniem
elementarnych zasad piśmiennictwa naukowego,
Charakter naukowy pracy magisterskiej wyraża się poprzez spełnienie następujących
warunków:
 materiał badany jest dobrany obiektywnie,
 wybór przyjętej metody jest uzasadniony naukowo,
 rozwiązanie problemu jest oparte na logicznym wywodzie,
 wywód autora jest wykładem naukowym,
 interpretacja wyników jest przemyślana,

Rodzaje prac magisterskich

Prace teoretyczne – oparte na badaniach typu poznawczego, zawierają omówienie
konkretnej koncepcji lub teorii naukowej. Tu łączy się element historyczny ukazujący
modyfikacje danej teorii, zmiany poglądów o danym problemie z oceną krytyczną
dotychczasowego punktu widzenia i zaproponowaniem zmian.
Prace przeglądowe – dominuje tu analiza porównawcza literatury dotyczącej określonego
problemu. Ten przegląd powinien być w miarę wszechstronny i obejmować zarówno
publikacje wydane w języku polskim, jak też zagraniczne. Analiza sprowadza się do
porównawczego sprawozdania z osiągniętych przez innych wyników badań
i krytycznej oceny tych wyników.
Prace empiryczne – wyróżnia się tu prace o charakterze deskryptywnym (tzw. empirycznoanalityczne)
oraz prace eksplanacyjne (tzw. empiryczno-syntetyczne). Prace te opierają
się na badaniu związków zachodzących między poszczególnymi zjawiskami i wymagają
odwołania się do literatury naukowej, umożliwiającej formułowanie założeń oraz
naukowych wniosków.

Temat i cel pracy

Praca musi mieć temat oraz postawiony cel, który musi być zdefiniowany
jasno i tak, żeby autor pracy rozumiejąc cel mógł udowodnić
prawdziwość postawionej tezy, którą sformułuje dla swojej pracy
magisterskiej. Teza może być udowodniona lub obalona przez autora
pracy w trakcie pisania.

Wiadomo, że warunkiem uzyskania dyplomu jest napisana i pozytywnie
oceniona praca dyplomowa przez promotora i recenzenta (lub
recenzentów), a następnie przez studenta obroniona w czasie egzaminu
końcowego. Do tego jednak, aby student napisał dobrą pracę,
potrzebny jest promotor, czyli opiekun, który współpracuje razem ze
studentem piszącym pracę.

Rodzaje metod i technik badawczych

Analiza polega na wyróżnianiu pojedynczych cech i zdarzeń, opisywaniu
stosunków między nimi a całością. Ujemną cechą tej metody jest zbytnie
eksponowanie szczegółów, co może doprowadzić piszącego do odbiegania od
głównego tematu pracy.
Synteza jest procesem scalającym, ujmowaniem czegoś jako całości na podstawie
wyników analizy. Pozwala na poszukiwanie elementów wspólnych
poszczególnych zjawisk i zdarzeń, a następnie wiązanie ich w jednolitą całość.
Metoda sondażu diagnostycznego to metoda stosowana do poznawania
wszelkiego rodzaju zjawisk społecznych, ich zasięgu, poziomu oraz
intensywności. W pracach dyplomowych badania tą metodą przeprowadzane
są na małej próbie, dzięki czemu możliwe jest szybkie rozpoznanie i
interpretacja problemów ważnych dla badanego obszaru. Najczęściej
stosowaną techniką badawczą w przypadku tej metody są: ankieta, wywiad
kwestionariuszowy, analiza dokumentów, techniki statystyczne.
Technika badań ankietowych umożliwia uzyskanie danych do ilościowego opisu
określonych zbiorowości i ustalenie związków między badanymi elementami.
Rozprowadzając ankietę należy zadbać o ułatwienie respondentom zwrotu
ankiet. Mała liczba pytań, ich prostota, poufność i odpowiednio dobrana próba
to warunki skutecznej ankietyzacji.

Wyszukiwanie materiałów

Dobór literatury do opracowywanego tematu jest jednym z
najtrudniejszych, ale bardzo ważnych zadań. Należy skorzystać z
katalogów bibliotecznych (tradycyjnych i elektronicznych), baz
danych, zasobów sieci Internet. Czynności z tym związane można
podzielić na trzy etapy:
– szukanie, zapisywanie tytułów i gromadzenie potrzebnej literatury,
– selekcja i ocena zgromadzonej literatury i innych źródeł,
– dokładne zapoznanie się z treścią materiałów źródłowych i sporządzenie
notatek bibliograficznych.
Po przejrzeniu i zweryfikowaniu zgromadzonej bibliografii, kolejnym
ważnym etapem jest jej uważne czytanie i studiowanie.
Istnieją więc dwie metody dotarcia do niezbędnej literatury przedmiotu:
tradycyjna i elektroniczna.

Gdzie szukać informacji?

biblioteczne katalogi kartkowe,
 biblioteczne katalogi online (np. biblioteki w systemie Horizon ,
biblioteki w systemie Vtls, biblioteki w systemie Aleph),
 Elektroniczna Biblioteka EBIB,
 Katalog Rozproszony Bibliotek Polskich (KaRo),
 biblioteki cyfrowe (np. Polska Biblioteka Internetowa, Wielkopolska
Biblioteka Cyfrowa),
 bibliografie drukowane i online: np. Bibliografia Bibliografii Polskich,
Przewodnik Bibliograficzny, Bibliografia Zawartości Czasopism,
Bibliografia Regionalna Wielkopolski, Bibliografia zawartości
czasopism XIX wieku,
 bazy pełnotekstowe,
 czasopisma elektroniczne,
 podręczniki akademickie i skrypty,
 monograficzne opracowania książkowe,
 wydawnictwa ciągłe (periodyczne, seryjne i zbiorowe),

O czym należy pamiętać rozpoczynając pisanie pracy?

Decydując się na wybór tematu student powinien kierować się następującymi motywami: posiadane zainteresowania, uzdolnienia, umiejętności, pilność, możliwości korzystania z literatury polskiej i obcojęzycznej.

Student przystępując do pisania pracy dyplomowej musi potrafić postawić problem badawczy, umiejętnie zastosować metody badawcze i wyselekcjonować osiągnięte wyniki swoich badań. Niezwykle ważna jest umiejętność przedstawienia wyników badań w formie pisemnej zgodnej z zasadami pisarstwa naukowego. Temat pracy powinien być wąski, możliwie szczegółowy i konkretny.

Prace, mające tematy sformułowane zbyt ogólnie i szeroko często kończą się niepowodzeniem, a praca jest najczęściej płytka i powierzchowna. Temat może być propozycją studenta, albo może być zaproponowany przez promotora. W drugim przypadku dopuszczalne są oczywiście modyfikacje tematu oraz jego zmiana przez studenta w porozumieniu z prowadzącym seminarium dyplomowe (magisterskie). Praca licencjacka i magisterska są pracami kierowanymi. Zakres, cel i metoda badawcza – są uzgadniane z promotorem, który sprawuje kontrolę nad poprawnym i terminowym opracowywaniem poszczególnych części (rozdziałów) oraz nad redakcją całości pracy.

Plan pracy

Przystępując do opracowania i napisania planu pracy trzeba ustalić harmonogram realizowania tego zadania. Obejmuje on zakres pracy i terminy wykonania poszczególnych zadań. Harmonogram, wspólnie ze studentem, powinien ustalić promotor. W harmonogramie powinny być wiążące daty kalendarzowe ustalające napisanie planu pracy, konspektu i kolejnych rozdziałów. W harmonogramie chodzi o zaplanowanie w formie pisemnej wszystkich kolejnych etapów twórczego procesu pisania pracy magisterskiej. Plan pracy jest przedstawieniem w punktach merytorycznej treści pracy, gdzie ustala się, między innymi, jakie zagadnienia będą logicznie po sobie następować. Może się okazać po napisaniu pierwszej wersji planu, że przyjęty temat pracy nie będzie mógł być zrealizowany i że będzie trzeba go zmienić i podjąć inny temat. Doświadczenie uczy, że plan pracy sprowadza studenta „na ziemię” i pierwotne przesadne zamiary trzeba urealnić.

Konspekt pracy

Po opracowaniu planu pracy dyplomowej lub magisterskiej należy opracować konspekt. Sformułowane w planie pracy poszczególne punkty powinny zostać w konspekcie rozwinięte. Rozwinięcia należ dokonać w formie kilku zdań. Każde zdanie powinno uszczegółowić myśl (tezę) zawartą w danym punkcie. Napisanie konspektu pokazuje studentowi, czy zmierza on we właściwym kierunku, jakie są niedostatki tezy, jakie braki w literaturze i czy być może temat należy zmienić od razu lub zmodyfikować.

Układ pracy

Układ pracy powinien być logiczny i poprawny pod względem metodologicznym oraz odpowiadać wymaganiom stawianym pracom naukowym i badawczym. Kierować się należy przy tym zasadą kompletności, zasadą podporządkowania oraz zasadą wyłączności.

Zasada kompletności polega na uwzględnieniu w pracy dyplomowej wszystkich ważnych elementów i unikaniu zbędnych elementów. Zasada podporządkowania stanowi, że każda część pracy musi wynikać ze sformułowanego tematu pracy i przyjętej koncepcji rozwiązania problemu badawczego.

Każda następna część pracy powinna stanowić konsekwentnie ciąg dalszy i logiczną kontynuację poprzedniego rozdziału. Jeżeli chodzi o zasadę wyłączności, to określa ona, że tego samego zagadnienia nie należy omawiać wiele razy w różnych miejscach pracy. Każde zagadnienie powinno być przedstawione raz w sposób logiczny i całościowy. Praca dyplomowa składa się z trzech części: wstępu, rozwinięcia i zakończenia. Przyjmuje się, że praca dyplomowa licencjacka powinna obejmować minimum 30 – 50 stron, a magisterska 80 stron. Zwykle składa się z 3 do 5 rozdziałów. Objętość rozdziałów powinna być mniej więcej równa.

Elementy układu pracy magisterskiej

1. Strona tytułowa 2. Spis treści 3. Streszczenie 4. Słowa kluczowe 5. Wstęp 6. Zrąb główny – rozdziały i podrozdziały pracy 7. Zakończenie 8. Bibliografia 9. Spis wykorzystanych materiałów graficznych 10. Załączniki

Technika tworzenia przypisów i bibliografii

Rodzaje przypisów:

Przypis źródłowy – wskazuje tylko skąd pochodzi dana informacja, wskazuje źródło pochodzenia cytatu, opinii, danych liczbowych, sądów, klasyfikacji itd.

Przypis źródłowy rozszerzony – w takim przypisie poza wskazaniem źródła przytaczamy jakiś cytat lub omawiamy bliżej powołane poglądy. Mają one tylko pośredni związek z głównym tokiem wywodu i dlatego nadmieniamy o nich w przypisie.

Przypis odsyłający – odsyła czytelnika do innych fragmentów naszej pracy albo do innych opracowań, np. w celu otrzymania dokładniejszych informacji lub porównania naszych poglądów z innymi.

Przypis polemiczny – zawiera polemikę z cytowanymi poglądami.

Przypis dygresyjny – pojawia się, kiedy autor chce się podzielić z czytelnikiem pewną uwagą czy spostrzeżeniem na marginesie rozważań, nie nadając im charakteru polemicznego. W przypisach tego rodzaju często nie wskazuje się żadnych źródeł, a jeśli tak, to tylko w związku z uczynioną dygresją.

Zestaw prac magisterskich