Status prawny kobiety w PRL
13 grudnia 2025
I. Wstęp…………3
II. Zagadnienia wprowadzające
1. Rys historyczny i geneza społecznych ruchów kobiecych………… 6
1.1 Rys historyczny …………6
1.2 Geneza ruchów kobiecych …………7
2. Aktywizacja i emancypacja kobiet – terminologia …………13
2.1 Etymologia słowa emancypacja …………14
2.2 Cele emancypacji kobiet …………14
3. Odmiany feminizmu …………16
3.1 Geneza słowa feminizm………… 16
3.2 Feminizm liberalny …………17
3.3 Feminizm radykalny …………17
3.4 Feminizm umiarkowany …………18
3.5 Pozostałe odmiany feminizmu………… 19
III. Ruchy kobiece na ziemiach polskich – geneza i ustawodawstwo
1. Sytuacja kobiet na ziemiach polskich – zarys …………22
1.1 Okres porozbiorowy………… 22
1.2 Przełom wieków i okres wojenny………… 25
1.3 Okres po II Wojnie Światowej………… 27
2. Organizacje kobiece na ziemiach polskich – powstanie………… 28
2.1 Klementyna Hoffmanowa – pionierka rodzimej emancypacji………… 29
2.2 Narcyza Żmichowska i Entuzjastki………… 30
2.3 Uniwersytet Latający …………30
2.4 Koło Gospodyń Wiejskich …………31
2.5 Stowarzyszenie i Związek Równouprawnienia Kobiet Polskich………… 32
2.6 Liga Kobiet Polskich …………33
2.7 Polskie Stowarzyszenie Kobiet z Wyższym Wykształceniem………… 34
2.8 Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet………… 35
2.9 Organizacje kobiece w okresie Polskiej Republiki Ludowej………… 37
IV. Status prawny kobiety w dobie polskiego komunizmu (1945 – 1989)
1. Podstawy prawne określające pozycję kobiety …………39
1.1 Konstytucje………… 39
1.2 Ustawodawstwo emerytalne………… 41
1.3 Ustawa o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży………… 42
1.4 Ustawa o przedłużeniu urlopów macierzyńskich………… 43
1.5 Kodeks Pracy – kwestie dotyczące kobiet………… 44
1.6 Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa………… 46
1.7 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 1979 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych kobietom………… 48
1.8 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych …………48
2. W sprawie pracy wśród kobiet – uchwała KC PZPR …………50
3. Ustawodawstwo a stan faktyczny – sytuacja kobiety pracującej na przykładzie Zakładów im. Róży Luksemburg …………52
Podsumowanie …………55
Bibliografia …………58
